Het authentieke Toscane

Ik ben geboren en getogen in de buurt van Kopenhagen en woon er tegenwoordig zo dichtbij dat ik er vaak kom, ook al is het niet mijn thuis. Wat zou ik antwoorden als iemand me zou vragen wat het authentieke Kopenhagen is? De paar bruine cafés zonder hipsters, zonder twijfel. En de hotdogkraam Harry’s Place op de Nordre Fasanvej. Maar ook Nyboder, omdat de oude huizen daar nog steeds worden gebruikt zoals ten tijde van Christian IV. Er is daarentegen niets authentieks aan Nyhavn, dat al zijn oorspronkelijke karakter heeft verloren en tegenwoordig alleen nog maar draait op de voorwaarden van de toeristen.

Het authentieke Kopenhagen kan voor mij een traditie van 20 of 400 jaar achter zich hebben, en die hoeft niet per se van Deense oorsprong te zijn. Het kan gewoon de specifieke Kopenhaagse variant zijn van een fenomeen dat ook op veel andere plaatsen bekend is. „No man is an island entire of itself“, zoals John Donne schreef: alles is het resultaat van een wisselwerking met de rest van de mensheid. Als we het hebben over winkels, bars of culturele instellingen, zit het grote verschil in mijn ogen in de mate waarin ze op zichzelf staan en in de mate waarin ze zich inspannen om de toeristen te behagen. Anders gezegd: gedragen ze zich opvallend anders omdat ze weten dat ze de toeristen tevreden moeten stellen? Of leiden ze in wezen gewoon hun eigen leven, waar wij dan voor even deel van mogen uitmaken?

Wat betekent ‘authentiek’ in Toscane?

Als je op het platteland woont, blaffen de honden van de buren en kraait zijn haan. Wat is dat toch irritant! Maar niemand heeft eraan gedacht om de honden te laten inslapen of de haan te verstikken voor jou, want zo gaat dat nu eenmaal hier op het platteland. Ik las onlangs een recensie van een restaurant in Toscane, waar de gasten klaagden dat de tomaten best wat rijper hadden mogen zijn … in februari. Als je op zoek bent naar de illusie van een rustiek leven op het platteland, met alle voordelen en het comfort van je dagelijkse leven, maar zonder de nadelen, dan moet je niet voor de echt authentieke plekken kiezen. Misschien is er een stoffige grindweg, misschien zijn er vliegen (die houden nu eenmaal van vee), en misschien smaakt het echte Italiaanse brood niet zo lekker als het „Italiaanse“ brood van je bakker. En het ergste van alles: er zijn geen echte wijnglazen! Bij veel Italianen wordt de dagelijkse wijn nog steeds uit „mosterdglazen“ gedronken.

Als dit alles je niet afschrikt en je echt graag deel wilt uitmaken van het dagelijkse leven in Toscane, dan heb ik een paar favorieten voor je.

Een ongerept dorpje

Ik kwam meer dan tien jaar geleden voor het eerst bij Agriturismo Ristoro del Cavaliere. Inmiddels ben ik de tel kwijtgeraakt van het aantal keren dat ik er sindsdien ben geweest. Ik ben trots en ontroerd dat ik als een vriend word beschouwd, ja, bijna als een deel van de familie. Mijn band met de familie is dan ook heel bijzonder. Als er geen plaats is, zet ik mijn tent op hun land. Ik word altijd aan het werk gezet, of het nu gaat om het snoeien van heggen, het besturen van een tractor, het uitmesten van de stal of nog zoveel andere dingen.

Maar ik heb nu ook al meer dan tien jaar gezien hoe ze met alle gewone gasten omgaan, en ik sta er nog steeds versteld van. Ze hechten echt veel waarde aan het contact; ze zien het als een verrijking om met al deze zeer uiteenlopende mensen te praten, voor zover hun zeer uiteenlopende taalvaardigheden dat toelaten. Hier bevind je je in een 100% authentieke kleine gemeenschap, waar de familie Davini hun dagelijkse bezigheden uitvoert, van het voeren van de geiten en het wassen van de lakens tot het ophalen van nog meer grappa bij lokale distilleerderijen. Voordat je het weet, word je uitgenodigd voor een proeverij op een lokale wijngaard, een wandeling in de bergen of gewoon om te genieten van een glas van de wijn die Roberto net heeft gekregen van oude vrienden die uit Piemonte, de Elzas of Avedøre zijn gekomen.

Heb je zin gekregen in een vakantie bij Ristoro del Cavaliere?

—

Ristoro del Cavaliere ligt in Carfagnana in Noord-Toscane

—

Van noord naar zuid

Aan de andere kant van Toscane ligt Agriturismo le Calle, midden in de Maremma, die ooit gevreesd en berucht was; het was een moerassig gebied, geteisterd door malaria, en een oud volksliedje vertelt hoe de vogels hun veren verliezen wanneer ze hierheen vliegen. De malaria is tegenwoordig al lang uitgeroeid en moerassen zijn er nauwelijks meer te vinden. De Maremma is al lang het nieuwe Klondike van de Toscaanse wijnbouw, waar veel van de grootste Italiaanse wijnbedrijven duizenden hectaren hebben opgekocht. We zijn echter nog steeds ver verwijderd van het gekunstelde landschap van Centraal-Toscane, en de lokale kuddes vee worden nog steeds verzorgd door bereden herders, het Toscaanse equivalent van cowboys: de butteri.

Op Agriturismo le Calle wonen Riccardo en Savina met hun dochtertje Camilla. De landbouw staat centraal in hun leven, of het nu gaat om de wijngaarden, de olijfboomgaarden, de vrij rondlopende varkens of al het andere dat hun tijd in beslag neemt. Maar naast dit alles hebben ze ook een paar appartementen te huur, want de oude boerderij is veel te groot voor hen. Geen enkele echte boer zegt nee tegen een beetje extra inkomsten, en het is bovendien duidelijk dat ze het leuk vinden om gasten te verwelkomen en hen deel te laten uitmaken van hun leven.

Er zijn maar weinig boerderijen die zo goed de balans weten te vinden tussen grootschalige landbouwproductie en een hartelijke ontvangst van gasten als Savina en Riccardo dat doen. En ik kan je verzekeren dat je met een gerust geweten en een glimlach op je gezicht van je ham en worst kunt genieten als je eenmaal hebt gezien hoe goed de varkens het hier hebben. Meer dierenwelzijn bestaat er niet.

Heb je zin gekregen in een vakantie bij Agriturismo le Calle?

—-

Bij Agriturismo le Calle maak je van dichtbij kennis met het dagelijkse leven

—-

En nu iets heel anders!

Zoals ze in Monty Python’s Flying Circus zeiden. Er is namelijk een groot contrast tussen de twee voorgaande eenvoudige boerderijen en het verfijnde Torraccia di Chiusi, dat het best kan worden omschreven als een viersterrenboetiekhotel. Alles is hier tot in de puntjes verzorgd en prachtig. Moet het echt authentiek zijn? Ja, als je de eigenaren kent en bij hen thuis bent geweest, zul je begrijpen dat je ook hier deel uitmaakt van hun dagelijks leven en hun waarden, die ze niet voor jou hebben aangepast.

—

Torraccia di Chiusi ligt vlakbij San Gimignano

In Torraccia di Chiusi verblijf je niet bij de boeren, maar bij de Toscaanse elite. De kleding van Donatella en Stefano, hun huis en hun stijl lijken in niets op wat je bij Giovanna, Savina, Roberto en Riccardo aantreft. Maar ook zij werken elke dag hard om het beste uit de natuur te halen. Ze hebben een omvangrijke wijnproductie opgebouwd, hebben in de loop der jaren het oude landgoed gerestaureerd en Donatella is begonnen met het ontwikkelen van zeep, crèmes en andere spa-producten. Dit alles laat zien wat hun huis en hun land kunnen voortbrengen als je er je best voor doet. Zijn ze erg rijk? Ja, maar dat betekent niet dat ze niet zelf meedoen aan de zwaarste en eenvoudigste werkzaamheden, zoals bijvoorbeeld de olijfoogst.

Heb je zin gekregen in een vakantie op Torraccia de Chiusi?

—

Op Torraccia de Chiusi helpt iedereen mee metde olijfoogst—

—

De wereld is mooi omdat ze zo gevarieerd is

De wereld is mooi omdat ze zo gevarieerd is, zegt men in Italië. Ik ben het daar volledig mee eens, en daarom geniet ik net zozeer van de authenticiteit wanneer ik samen met Roberto op Agriturismo Ristoro del Cavaliere een eenvoudige rode wijn uit een waterglas drink, vergezeld van de ham die hij zelf in de kelder laat rijpen, dan wanneer ik geniet van de mousserende wijn, gemaakt volgens de méthode champenoise, in een mondgeblazen kristalglas met Stefano op Torraccia di Chiusi, waar we de finocchiona-worst eten die zijn oude schoolvriend, nu slager in Colle Val d’Elsa, maakt. Op beide plekken maak ik even deel uit van hun dagelijkse leven, en dat verbreedt mijn horizon.

—

Hard werken bij Ristoro del Cavaliere